Viết câu lệnh cho AI: bốn thứ cần có để khỏi phải hỏi lại nhiều lần
Viết câu lệnh cho AI tốt ngay từ đầu giúp bạn đỡ phải hỏi đi hỏi lại. Gõ “viết email xin nghỉ phép” vào ChatGPT, nhận về một lá thư trang trọng như văn bản hành chính, dài gấp ba cần thiết. Sửa lại, hỏi thêm, sửa tiếp. Mất mười phút cho việc tự viết chỉ tốn năm phút.
Vấn đề không nằm ở công cụ. AI không biết bạn là ai, gửi cho ai, muốn gì. Bạn không nói thì nó đoán, và thường đoán theo kiểu an toàn, chung chung nhất.
Mục lục
Bốn thứ nên có trong câu lệnh
1. Việc cần làm. Viết mới, tóm tắt, sửa lỗi, so sánh, hay lên dàn ý? Dùng một động từ rõ ràng.
2. Thông tin nền. Ai sẽ đọc, dùng vào việc gì, bạn đang ở tình huống nào. Đây là phần hay bị bỏ qua nhất và cũng tạo khác biệt nhiều nhất.
3. Yêu cầu cụ thể. Độ dài, giọng văn, những điều cần tránh. “Dưới 100 chữ”, “giọng thân mật”, “không dùng từ tiếng Anh”.
4. Định dạng kết quả. Muốn nhận về bảng, danh sách gạch đầu dòng, hay vài đoạn văn.
Ví dụ trước và sau
Câu lệnh ngắn: “Viết email xin nghỉ phép.”
Câu lệnh đủ ý: “Viết email xin nghỉ phép gửi trưởng phòng. Tôi xin nghỉ thứ Năm và thứ Sáu tuần sau để về quê dự đám cưới em họ. Việc đang làm đã bàn giao cho anh Minh. Giọng lịch sự nhưng không quá trang trọng, dưới 80 chữ. Chỉ cần nội dung email, không cần tiêu đề.”
Câu thứ hai mất thêm ba mươi giây để gõ, nhưng thường chỉ cần sửa vài chữ là gửi được. Viết câu lệnh cho AI đủ bốn thứ này thì kết quả sát ý hơn nhiều. Viết câu lệnh cho AI cũng giống giao việc cho đồng nghiệp mới. Lưu lại những câu lệnh tốt để lần sau viết câu lệnh cho AI nhanh hơn.
Thêm vài mẹo
- Đưa mẫu. Có sẵn một đoạn văn bạn thích thì dán vào và bảo “viết theo giọng này”.
- Sửa từng phần. Kết quả gần đúng rồi thì chỉ ra chỗ cần sửa, “đoạn hai ngắn lại một nửa”, thay vì bảo viết lại từ đầu.
- Cho phép nó hỏi lại. Thêm câu “nếu thiếu thông tin thì hỏi tôi trước khi viết”.
- Kiểm tra lại dữ kiện. Câu lệnh tốt giúp văn phong tốt hơn, không đảm bảo số liệu đúng. Con số, tên riêng, ngày tháng vẫn phải tự dò.
Lần tới, hãy thử viết câu lệnh cho AI theo bốn thứ trên. Tìm hiểu thêm về trí tuệ nhân tạo, hoặc đọc bài nhờ AI tóm tắt tài liệu.